Posted by: lrrp | July 1, 2020

පෘතුගීසීන් කෝට්ටේ රාජධානියේ සිදුකළ බෞද්ධ සංහාරය

පෘතුගීසීන්ගේ ආගමික ප‍්‍රතිපත්තිය පිළිබඳව විමසීමේ දී ඔවුන් උග‍්‍ර රෝමානු කතෝලික භක්තිකයන් වූ බව පෙනී යයි. කුරුස යුද්ධයෙන් අනතුරුව පෙරදිග ඉස්ලාම් ආගම්හි අධිපත්‍ය විනාශ කළ යුතුය යන අභිලාශයෙන් සහ 1517 දී මාර්ටින් ලූතර් විසින් ආරම්භ කරන ලද ආගමික ප‍්‍රතිසංස්කරණ ව්‍යාපාරය හේතුවෙන් කතෝලික පල්ලියේ අධිපත්‍යය දෙදරවා හරිමින් රෙපරමාදු ආගම ඉස්මතු වීමත් සම`ග කතෝලික ආගම යුරෝපයෙන් පිටතට ඉතා ඉක්මනින් ව්‍යාප්ත කළ යුතුය යන අදහස පාප් වහන්සේ තුළ ඇති විය. මෙසේ යුරෝපයෙන් පිටතට කතෝලික ආගම ව්‍යාප්ත කිරීමේ වගකීම ඒ වන විට යුරෝපයේ බලවත් රාජ්‍යයන් ද්විත්වය වූ පෘතුගාලයට හා ස්පාඤ්ඤයට පවරනු ලැබීය. මෙවැනි පසුබිමක් තුළ ලංකාවට පැමිණි පෘතුගීසීන් හැකි සෑම අවස්ථාවකම කතෝලික ආගම ව්‍යාප්තිය සඳහා උත්සහා ගන්නා ආකාරයක් හඳුනාගත හැකිය.

1498 මැයි 08 වන දින ඉන්දියාවේ කැලිකට් වරායට පැමිණි වස්කෝ ද ගාමා විසින් ප‍්‍රකාශය කළ ‘‘අප ක‍්‍රිස්තු භක්තිකයෝ වම්හ. කුළු බඩු සොයා මෙහි පැමිණියෙමු…’’ යන්න තුළින් පෘතුගීසීන්ගේ යටත් විජීත පිහිටුවිමේ ප‍්‍රධාන අරමුණක් වශයෙන් ආගම ප‍්‍රචාරය කිරීම පැවති බව හඳුනාගත හැකිය. පෘතුගීසීන් විසින් මෙරට අනුගමනය කරන ලද ආගමික ප‍්‍රතිපත්තිය පිළිබඳව විමසීමේදී පෘතුගීසීන්ගේ යටත් විජිත ප‍්‍රතිපත්තිය කෙරෙහි අවධානය යොමු කළ යුතුය. පෘතුගීසීන්ගේ යටත් විජිත ප‍්‍රතිපත්තිය හැඳින්වීම සඳහා ඉතිහාසඥයන් භාවිතා කරනුයේ ‘කුළුබඩු හා ආගම (ආත්මය) සොයා පැමිණීම’ වශයෙනි. ඒ අනුව ඔවුන්ගේ මූලික අරමුණ බවට පත්ව තිබුණේ ආගම හා ආර්ථික අරමුණු බව ගම්‍ය වේ. ඒ අනුව මෙරට පසුකාලීනව බලය පිහිටුවනු ලබන ලන්දේසීන්ගේ හා ඉංග‍්‍රීසීන්ගේ යටත්විජිත ප‍්‍රතිපත්තියට වඩා ස්විශේෂී වූ ස්ථානයක් ආගමික අංශය කෙරෙහි යොමු වී පැවති බව හඳුනාගත හැකිය. ඒ අනුව මෙම අවධියේ ලාංකේය ස්වදේශීකයන් වූ සිංහල බෞද්ධයන්, ද්‍රවිඩ හින්දූන් හා මුස්ලිම් ඉස්ලාමිකයන් ඔවුන්ගේ ආගමික සතුරන් වූ අතර පෘතුගීසීන් මෙම ආගමිකයන් සිය කතෝලික ආගම සඳහා හරවා ගැනීම සඳහාත් එම ආගම් මර්දනය කිරීම සඳහාත් විවිධ ප‍්‍රතිපත්ති අනුගමනය කරනු ලැබීය. එමෙන්ම නිකලස් පාප් වහන්සේ ප‍්‍රකාශ කර තිබූ ආකාරයට ‘ක‍්‍රිස්තුස් වහන්සේගේ සතුරන්ට විරුද්ධව ජයග‍්‍රහණය කළ යුතුය’ යන ප‍්‍රකාශයත්, ‘දෙවියන් විසින් උතුමාණන්ට භාර කරන ලද බැටළුවන් ඔහු යටතට ළ`ගා කර ගත යුතුය’ යන ප‍්‍රකාශයත් මත මොවුන් ආගම ප‍්‍රචාර කිරීම සඳහා ඇතැම් අවස්ථාවල ප‍්‍රචණ්ඩකාරී ක‍්‍රියාවන්වල ද නිරතවන බව හඳුනාගත හැකිය.

පෘතුගීසීන්ගේ මෙරට ආගමික ප‍්‍රතිපත්තිය ගැන හැදෑරීමට ඇති ප‍්‍රධාන බාධකය වන්නේ දේශීය මූලාශ‍්‍රවල හි`ග බවයි. එහෙත් පෘතුගීසි මූලාශ‍්‍ර අධ්‍යයනය තුළින් එම තත්වය ම`ග හරවා ගත හැකිය. නමුත් පෘතුගීසීන් තමාට වඩා වෙනස් ජාතියක් මෙන්ම සංස්කෘතික පැවතුම් සහිත පිරිසක් බව පෘතුගීසීන් මෙරටට පැමිණි මුල්ම අවස්ථාවේ දීම දේශීයන් වටහා ගෙන ඇත.

 ක‍්‍රි. ව. 1505. 11. 15 වන දින ලංකාවට පැමිණි පළමු පෘතුගීසි

දූත ගමන වූ දොන් ලොරෙන්සෝ ද අල්මේදා විසින් සිය ලංකා ගමනය සිහිවීම සඳහා කොළඹ වරායේ පිහිටුවන ලද පෘතුගීසි ලාංඡනය සම`ග කුරුසයක සටහනක් ද සඳහන් කොට තිබීම තුළින් අනාගතයේ දී මෙරට කතෝලික ආගම ප‍්‍රචාරය කිරීම සඳහා ඔවුන් තුළ වූ අරමුණ පැහැදිලි වේ. පෘතුගීසීන් එවකට ලක්දිව රජු වූ I. වන ධර්මපරාක‍්‍රමබාහු රජු බැහැදැකීමට කෝට්ටේ නගරය වෙත ඉතා දුර බැහැර මාර්ගයකින් රැගෙන ගිය බව සඳහන් වන අතර මෙසේ රජු බැහැදැකීමෙන් පසු රජුව වෙළෙඳ ගිවිසුමකට කැමති කරවා ගැනීමට හැකි වූ බවත් ලංකාවේ කුරුඳු තොගයක්

ලබාගැනීමට හැකි වූ බවත් පෘතුගීසි වාර්තා තුළ සඳහන් වේ. මෙසේ පෘතුගීසීන්ගේ පැමිණීම ගැන මුස්ලිම්වරු කලබලයට පත් වූ බවත් එම වාර්තා තුළ සඳහන්ව ඇත. එමෙන්ම කොළඹ කොටුවක් ඉදිකිරීම සඳහා පෘතුගීසීන් අවසර පැතූ බව පෘතුගීසි වාර්තාවල සඳහන්ව ඇත. එම බලකොටුවේ කතෝලික දේව ගැතිවරයකු නැවැත්වීමට ද රජුගෙන් අවසර ඉල්ලූ බව සඳහන් වේ. එමෙන්ම මෙම පෘතුගීසීන්ගේ ලංකා ගමනය ගැන ඇසු ගෝවේ ක‍්‍රිස්තියානි පල්ලිවල ගණ්ඨාර නාද කරමින් දෙවියන්ට ස්තුති ස්ත්‍රෝත ගැයූ බව සඳහන්ව ඇත. එයින් පෙනී යන්නේ ලංකාවට පෘතුගීසීන්ගේ පැමිණීම ඔවුන්ට ආගමික වශයෙන් ඉතා වැදගත් සිද්ධියක් වූ බවයි.

මෙම අවධියේ දී ඔවුන් කොළඹ කොටුව ඉදිකිරීමට කටයුතු කරන ලදී. මුල්කාලයේ දී එනම් 1521 දී විජයබා කොල්ලය සිදුවන තුරු පෘතුගීසීන් වෙළෙඳ ප‍්‍රජාවක් වශයෙන් පමණක් කටයුතු කරනු ලැබීය. 1521 න් පසු කෝට්ටේ රාජ්‍ය දේශපාලනික වශයෙන් ව්‍යාකූල ස්වභාවයකට පත්වන අතර එම තත්ත්වය පෘතුගීසීන්ට සිය ආගමික අරමුණු ඉටුකර ගැනීම සඳහා අවශ්‍ය පසුබිම නිර්මාණය කරනු ලැබීය. ඒ අනුව කෝට්ටේ රාජ්‍ය කොටස් ත‍්‍රිත්වයකට බෙදී යෑමත් සම`ග කෝට්ටේ පාලක VII වන බුවනෙකබාහු රජු සීතාවකින් ආරක්ෂා වීම සඳහා පෘතුගීසි උපකාර ලබා ගැනීමට යොමුවිය. එත් සම`ග පෘතුගීසීන්ට කෝට්ටේ රාජ්‍යයට අයත් වූ ප‍්‍රදේශවල කතෝලික ආගම ප‍්‍රචාරය කිරීමට අවශ්‍ය පසුබිම සකස් කරගනු ලැබීය. රජු පෘතුගීසීගෙන් ලබා ගන්නා යුද ආධාර වෙනුවෙන් කුරුඳු බහාර් 300 ක් ගෙවීමට සිදු වූ අතර කතෝලික ආගම ප‍්‍රචාරය කිරීමෙහි කටයුතුවලට ඉඩදීමට සිදුවිය. මෙම අවධියේදී සීතාවක මායාදුන්නේ බලවත්ව නැ`ගී සිටියේය. ඔහු තමන් පෘතුගීසීන්ට විරුද්ධව දේශීය සංස්කෘතියේ ආරක්ෂකයා වශයෙන් පෙනී සිටියේය. එමෙන්ම කැලිකට්හි සැමොරින්ගේ ආධාර ලබා ගැනීමට සීතාවක රජු සමත් විය. 1524 වන විට කොළඹ කොටුවෙන් පෘතුගීසීන් ඉවත්ව සිටි අතර සැමොරින් එම අවස්ථාවේ ලංකාවට පැමිණ කෝට්ටේ සිටි පෘතුගීසි හේවායින් තමාට බාර දෙන ලෙස බුවනෙකබාහු රජුට දැන් වූ නමුත් රජු එය ප‍්‍රතික්ෂේප කළේය. එයින් අනතුරුව පෘතුගීසි හමුදාව හා එක්ව බුවනෙකබාහු රජු සැමොරින්ව පරාජයට පත් කිරීමට සමත් විය. අනතුරුව පෘතුගීසි උපදෙස් පරිදි 1526 දී කෝට්ටේ රාජ්‍යයේ සිටි මුස්ලිම්වරුන්ට තම බල ප‍්‍රදේශයෙන් ඉවත්වන ලෙස නියෝග කළේය. මෙම තත්ත්වයත් සම`ග කෝට්ටේ රාජ්‍ය ක‍්‍රමයෙන් පෘතුගීසි අවනත රාජ්‍යයක තත්ත්වයට පත්වීමේ අවදානමක් මතු විය.

සීතාවක රාජධානියේ බලපෑම වැඩිවන විට බුවනෙකබාහු රජු තවදුරටත් පෘතුගීසීන් වෙත යොමු වන ආකාරයක් හඳුනාගත හැකිය. 1538 දී රයිගම බණ්ඩාරගේ මරණින් පසු රයිගම රාජ්‍යයේ බහුතර ප‍්‍රදේශයක් සීතාවක වෙත ඈ`දා ගැනීම නිසා සීතාවක බලවත් වූ අතර බුවනෙකබාහු තමාගෙන් පසු රජකම සමුද්‍රදේවියගේ හා වීදිය බණ්ඩාරගේ පුත‍්‍රයා වූ ධර්මපාල කුමාරයාට පැවරීමට 1541 වර්ෂයේ දී තීරණය කළ අතර මෙය කෝට්ටේ හා සීතාවක බල අරගලය තවදුරටත් තිව‍්‍ර විය. එම නිසා තමාගෙන් පසු රජකමට පත් වන ධර්මපාල කුමරුට පෘතුගාලයේ අගරජුගේ ආශීර්වාදය ඇති බව පෙන්වීම සඳහා ධර්මපාල කුමරුගේ ස්වරූපයට සෑදු රන් ප‍්‍රතිමාවක් ලිස්බන් නුවරට 1542 දී කටයුතු කරනු ලැබීය.

ඒ අනුව මෙසේ යවන ලද රන් රුව පෘතුගාලයේ III වන දොන් ජුවන් රජු ලවා උත්සවශ‍්‍රීයෙන් ඔටුණු පැළඳවීම සිදු කරන ලද බව සඳහන් වේ. මෙසේ ඔටුණු පැළැන්ඳවීමේ උත්සවයෙන් අනතුරුව ධර්මපාල කුමරුට අධ්‍යාපනය ලබාදීම සඳහා කතෝලික පූජක පිරිසක් ලංකාව එවනු ලැබීය. ඒ අනුව ජෝන්ද විලා ද කොන්දේ පූජකතුමාගේ නායකත්වයෙන්, අන්තෝනියෝ ඩො පද්‍රා ඕ, සීමාඬේ ද කොයිම්බ‍්‍රා, ඉතාලි ජාතික ගොන්සාලෝ ප‍්‍රැන්සිස්කෝ ද මොන්ටේ, ප‍්‍රන්දෝනෙ යන ප‍්‍රැන්සිස්කානු පූජකවරු පස්දෙනා සලප්පු ආරච්චි සම`ග ලංකාවට පැමිණි අතර ඔවුන්ගේ මූලික අරමුණ බවට පත්වූයේ කතෝලික ආගම කෝට්ටේ රාජ්‍ය තුළ ව්‍යාප්ත කරවීමය.

පාප් වහන්සේ විසින් පෘතුගීසීන්ට පවරා දී තිබූ ආකාරයට පෙරදිග කලාපයේ කතෝලික ආගම ව්‍යාප්ත කිරීමේ අරමුණින් මෙම ප‍්‍රැන්සිස්කන් පූජක කණ්ඩායම කටයුතු කරනු ලැබීය. මොවුන්ගේ ප‍්‍රධානතම අරමුණ වුයේ VIII වන බුවනෙකබාහු රජුව කතෝලික භක්තිකයකු බවට පත්කර ගැනීමය. මොවුන් ඒ සඳහා විවිධ උපක‍්‍රම යෙදූ නමුත් එය අසාර්ථක වූ අතර රජු තමාගේ පරම්පරික ආගම වන බුදු දහම අතහැරීම ප‍්‍රතික්ෂේප කළේය. එයට හේතු වූයේ සම්ප‍්‍රදායික පිළිගැනීම අනුව මෙරට සිහසුනහි හිමිකම ඇත්තේ බෞද්ධයකුට පමනක්ය යන මතය හා බුවනෙකබාහු බුදු සමය අත්හැරියොත් එය සීතාවක බලවත් වීමට ප‍්‍රභල හේතුවක් වනු ඇතැ’යි ඔහු අනුමාන කිරීමය. මෙසේ පෘතුගීසීන් විසින් කතෝලික ආගම වැළඳගන්නා ලෙස රජුට බල කළ විට රජු ගෝවේ ප‍්‍රතිරාජ්‍යයාට සිය අකමැත්ත 1545.11.12 මෙසේ ලියා යැවූ බව සඳහන්ව ඇත. එනම්, ‘‘… එබඳු කල්පනාවක් කිසි දිනක මට පහළ වී නැත. ක‍්‍රිස්තියානිකාරයකු වීම මට කළ නොහැක්කකි. මට මා අදහන බුදුන්වහන්සේ මිස අන් දෙවියකු ගැන විශ්වාස කළ නොහැකිය. …’’ වශයෙනි. එහෙත් ඔවුන්ගේ ආගමික ව්‍යාපාර සඳහා බාධා නොකර අනුග‍්‍රහය දැක්වීය. ඇතැම් ප‍්‍රභූවරුන් හා සාමාන්‍ය ජනතාව කතෝලික ආගම වැළඳ ගනු ලැබීය. මෙසේ කතෝලික ආගම වැළඳගත් පිරිස් රජුට බදු නොගෙවා, රජු පැනවූ නීති පවා කඩ කළේය. එමෙන්ම බුවනෙකබාහු රජු බෞද්ධයෙකුව සිටිම සිය ආගම් ප‍්‍රචාර කාර්යට බාධාවක් බව ‘‘… පෘතුගීසීන්ගේ මිත‍්‍රයෙකැ’යි කියන මේ රජු තමයි, අපිට ඉන්න ප‍්‍රධානම හතුරා. …’’ ලෙස මිශනාරීන් පෘතුගාලයට ලියා යැවීය. මෙම තත්ත්වය තුළ ක‍්‍රි. ව. 1550.12.29 දින පෘතුගීසි හේවායෙකුගේ වෙඩි ප‍්‍රහාරයෙන් බුවනෙකබාහු රජු මරණයට පත් විය.

ඔවුගෙන් පසු ධර්මපාල කුමරු රජ වූ අතර ඔහුව කතෝලික ආගම ක‍්‍රි. ව. 1557 දී වැළඳ ගනිමින් දොන් ජුවන් ධර්මපාල/ දොන් ජුවන් පෙරිය බණ්ඩාර (ක‍්‍රි. ව. 1551-1597) වශයෙන් බෞතිස්ම ලැබීය. එත් සම`ග කෝට්ටේ රාජ්‍යයට පැවති ජන ප‍්‍රසාදය ඉවත්ව විය. එමෙන්ම දළදා වහන්සේ සීතාවකට වැඩම වූ හෙයින් කෝට්ටේ රාජ්‍යයට පැවති සාම්ප‍්‍රධායික රාජ්‍ය උරුමය එයින් ඉවත් විය. බෞද්ධ භික්ෂූන්ගේ හා සාමාන්‍ය ජනතාව සීතාවක කෙරෙහි යොමුවීම සීතාවක බල වර්ධනය සඳහා ප‍්‍රභල හේතුවක් විය. මෙයින් පසුව කෝට්ටේ රාජ්‍ය තුළ ශීඝ‍්‍ර වශයෙන් කතෝලික ආගම ව්‍යාප්ත කිරීමට ක‍්‍රිස්තියානි මිෂනාරිවරුන් හැකි විය.

මෙසේ ධර්මපාල කුමරු සිහසුනට පත් වූ අවස්ථාවේ දීම නොරෙඤ්ඤා නැමති පෘතුගීසි විසුරේවරයා කෝට්ටේ නගරයට ආක‍්‍රමණයක් එල්ල කොට එය කොල්ල කෑ අතර එය කේරෝස් පියතුමා පවා විවේචනය කර ඇත. එහෙත් ධර්මපාල රජු පෘතුගීසි රූකඩයක් වීම ඔහුගේ පියා වූ වීදිය බණ්ඩාරගේ ක‍්‍රියා කලාපය නිසා තවකාලීකව බිඳ වැටිණි. ඔහු පෘතුගීසි විරෝධී ව්‍යාපාරයක් ගෙන ගියේය. ඔහු කෝට්ටේ නගරයේ වූ පල්ලි විනාශ කරමින් වැසියන්ට කතෝලික ආගම වැළඳ ගැනීම තහනම් කරනු ලැබීය. නමුත් මායාදුන්නේ හා වීදිය බණ්ඩාර අතර ඇති වූ බල අරගලයේ ප‍්‍රතිඵලයක් වශයෙන් වීදිය බණ්ඩාර පරාජය කිරීමට පෘතුගීසීන්ට හැකි විය. වීදිය බණ්ඩාරගේ ග‍්‍රහණයෙන් ධර්මපාල රජු නිදහස් වීමත් සම`ග ඔහු පෘතුගීසීන් අත නැටවෙන රූකඩයක් බවට පත් විය.

මෙසේ ධර්මපාල රජු කතෝලික ආගම වැළඳ ගැනීමත් සම`ග කෝට්ටේ රාජ්‍ය තුළ සිටි බෞද්ධ ප‍්‍රභූන් ඊට විරුද්ධව කැරළි ඇති කරනු ලැබීය. ඒ අනුව බුද්ධවංශ නමින් මහතෙරුණු කෙනෙකු ප‍්‍රධාන භික්ෂූන් බෞද්ධාගම රැක ගැනීම සඳහා අභීතව සටන් කළේය. සටන මැඬ පවත්වා උන්වහන්සේ ඇතුළු තිස් නමක් එල්ලා මැරීමට

පෘතුගීසීන් කටයුතු කරනු ලැබීය. මෙම අවස්ථාවේ සීතාවක බෞද්ධයන්ගේ ආරක්ෂක රාජ්‍යය වශයෙන් ඉදිරියට පැමිණි හෙයින් බහුතර බෞද්ධයන් පිරිසක් සීතාවකට සංක‍්‍රමණය විය.

සීතාවක හා කෝට්ටේ අතර මහා සටන් මාලාවක් 1557-1562 අතර කාලයේ දී ඇති විය. මෙම සටන්වලදී මායාදුන්නේගේ පුත් ටිකිරි කුමරු (I වන රාජසිංහ) ප‍්‍රභල භූමිකාවක් ඉටු කරනු ලැබීය. පෘතුගීසීන් සීතාවක රාජයේ ප‍්‍රහාර හමුවේ දුර්වල තත්ත්වයට විය. 1562 දී සිදු වූ මුල්ලේරියා සටනින් පෘතුගීසීන්ව අන්ත පරාජයකට ලක් කිරීමට සීතාවක රාජ්‍ය සමත් වී ඇත. නාවික බලයක් සීතාවකට නොවීම නිසා පෘතුගීසීන් මෙරටින් පන්නා දැමීමට හැකියාවක් නොලැබිණ. 1562 – 1565 අතර කාලයේ තව දුරටත් පෘතුගීසීන් හා සීතාවක අතර ගැටුම් ඇති වූ අතර 1565 ජුලි වන විට දී කෝට්ටේ නගර අතහැර දැමීමට පෘතුගීසීන්ට සිදුවිය. එත් සම`ග ධර්මපාල රජු ද කොළඹ කොටුවේ වාසය සඳහා ගිය අතර කෝට්ටේ රාජ්‍ය බිඳ වැටීම සිදුවිය. ධර්මපාල රජු පෘතුගීසීන්ගේ යටතේ අන්ත අසරණ තත්ත්වයට පත් වූ අතර 1577 දී ඔහුව මරා දැමීමට කුමන්ත‍්‍රණ ද ඇති වී ඇත. මෙම අවධියේදී අන්‍ය ආගම් විනාශ කිරීමේ ප‍්‍රතිපත්තිය දිගන් දිගටම ගෙන ගිය අතර කෝට්ටේ නගරය තුළ වූ දළදා මාළිගාව ඇතුළු බෞද්ධ හා හින්දු ආගමික ස්ථාන විනාශ කොට එම ආගමික ස්ථාන සතු වස්තුව කොල්ල කෑමට කටයුතු කළේය. සීතාවක ආක‍්‍රමණ හමුවේ අසරණ තත්ත්වයට පත්ව සිටි පෘතුගීසීන් විටින් විට මුහුදු මාර්ගයෙන් වෙරළබඩ ගම් බිම්වලට ප‍්‍රහාර එල්ල කොට ඒවා කොල්ලකෑමට කටයුතු කළේය. තවද බෞද්ධ හා හින්දු ආගමික ස්ථාන රැසක් ද කොල්ල කෑ අතර කැලණිය, දෙවුන්දර හා මුන්නේශ්වරම් වැනි වැදගත් ආගමික ස්ථාන රැසක් විනාශ කරමින් කොල්ල කෑවේය. එමෙන්ම පෘතුගීසීන්ගේ පාලන සමයේ දී බෞද්ධාගමිකයන්ගේ ප‍්‍රධාන සතුරන් බවට කතෝලිකයන් පත් වූ බවට තොරතුරු හඳුනාගත හැකිය. මෙයින් පෘතුගීසීන්ගේ ආගමික ප‍්‍රතිපත්තියේ වූ අන්‍ය ආගම් නොයිවසීමේ ප‍්‍රතිපත්තිය පෙන්නුම් කරනු ලැබීය.

මෙසේ බෞද්ධ ආගම ඇතුළු දේශීය ආගම් විනාශ කිරීමේ ප‍්‍රතිපත්තිය අනුගමනය කරමින් කතෝලික ආගමහි දියුණුව සඳහා කටයුතු කළේය. ඒ අනුව බෞද්ධාගමික ස්ථාන සතු වූ ගම් බිම් ආදිය රෝමානු කතෝලික ආගමහි දියුණුව සඳහා යෙදවා ඇත. ඒ අනුව 1578.07.01 දින දොන් ජුවන් ධර්මපාල රජු විසින් පහත ආඥාව නිකුත් කරමින් බෞද්ධාගමික ස්ථාන සතු වූ ගම්බිම් කතෝලික ආගමහි දියුණුවට පවරා දී ඇත.

එම ආඥාව දෙස ඉතා සියුම්ව අධ්‍යයනය කරන විට හඳුනාගත හැක්කේ එතෙක් බුදුදහමට කෝට්ටේ රාජ්‍ය තුළ හිමිවී තිබූ ස්ථානය කතෝලික ආගම වෙත යොමු වීම එම`ගින් සිදු වූ බවයි. මෙම තත්ත්වය මත පහතරට ප‍්‍රදේශයේ බුදු සමය සීඝ‍්‍ර පරිහාණියකට ලක් විය. සීතාවක බිඳ වැටීමත් සම`ග එම තත්ත්වය තව දුරටත් වර්ධනය විය. එමෙන්ම මෙම සමයේ සිටි ඇතැම් කතෝලික පියවරු විසින් මුහුදු බඩ ප‍්‍රදේශයේ සිටි බෞද්ධ භික්ෂූන්ව රහසේ වස දී මරණයට පත් කිරීම සිදුකළ බව මන්දාරම් පුවත නැමති දේශීය මූලාශ‍්‍ර ග‍්‍රන්ථය තුළ සඳහන් වේ. ඒ අනුව සදාචාරාත්මක නොවන ක‍්‍රියාවන් ද යොදා ගනිමින් සිය ආගම ප‍්‍රචාරය කිරීම සඳහා පෘතුගීසීන් විසින් කටයුතු කළ බව හඳුනාගත හැකිය.

මෙම පසුබිම මත සීතාවක බෞද්ධයන්ගේ රාජ්‍ය වශයෙන් බලවත්ව නැ`ගී ආ අතර දළදා වහන්සේ සීතාවකට හිමි වීම මෙම තත්ත්වය තව දුරටත් වර්ධනය වීමට හේතු විය. මායාදුන්නේ රජු බෞද්ධාගමට අනුග‍්‍රහය දැක් වූ අතර මෙම තත්වය සීතාවක බල වර්ධනයට හේතු විය.

මේ අතර කොළඹ කොටුවට කොටු වී සිටි ධර්මපාල රජු තමාට VIII වන බුවනෙකබාහු රජුගෙන් උරුම වූ කෝට්ටේ රාජ්‍ය 1583.11.04 වන දින තෑගි ඔප්පුවකින් 1580 දී පෘතුගාලයේ සිහසුනට පත් ස්පාඤ්ඤයේ II වන පිලිප් රජුට පවරා දීමට කටයුතු කරනු ලැබීය. ඒ අනුව පෘතුගීසීන්ට පහතරට බලය තහවුරු කර ගැනීම සඳහා ධර්මපාල රජු කතෝලික ආගම වැළඳ ගැනීම ප‍්‍රබල වාසියක් විය.

1581 දී මායාදුන්නේ රජු මියගිය අතර I වන රාජසිංහ සීතාවක රජු බවට පත් විය. මෙසේ බලයට පත් වීමෙන් පසු 1587 දී විශාල සේනාවක් රැගෙන කොළඹ කොටුව වැටලා පෘතුගීසීන්ව දැඩි ලෙස දුර්වල කරනු ලැබීය. සීතාවක මායාදුන්නේගේ මරණය පිළිබඳව දේශීය මුලාශ‍්‍රවල සඳහන් වන්නේ I වන රාජසිංහ රජු විසින් ඔහුව මරණයට පත් කළ බවත් රාජසිංහ යනු පීතෘ ඝාතක රජෙකු හැටියට සඳහන් කොට තිබේ. නමුත් මෙම සිද්ධිය ඇතැම් ඉතිහාසඥයන් පිළිගැනීමට නොහැකි බව දක්වයි. I වන රාජසිංහ විසින් 1582 දී උඩරට රාජ්‍ය ආක‍්‍රමණය කර අතර එම අවස්ථාවේ දී එවකට උඩරට පාලක කරලියැද්දේ බණ්ඩාර සිය දියණිය වූ කුසුමාසන දේවිය හා බැණා වූ යමසිංහ බණ්ඩාර පෘතුගීසි භාරයට යැවිය. මෙම උඩරට ආක‍්‍රමණ අවස්ථාවේ දී වීරසුන්දර බණ්ඩාර රාජසිංහට විශාල උපකාරයක් කළ නමුත් ඔහුව ද ඝාතනය කළේය. ඔහු පුත් කොනප්පු බණ්ඩාර ද පෘතුගීසීන්ගේ පිහිට පැතීය. මෙම අවධියේ දී සීතාවක රාජ්‍ය තුළ අභ්‍යන්තර ගැටුම් ඇති විය. I වන රාජසිංහ රජු ශිව ආගම වැළඳගෙන බුදු සසුනට හිරිහැර කළේය. උඩරට රාජ්‍ය නැවත ස්වාධීන වීමට අවශ්‍යය පසුබිම සකස් විය. 1593 දී සීතාවක රාජසිංහ මියගොස් ඇත. එත් සම`ග සීතාවක රාජධානිය ද බිඳ වැටින. තෑගි ඔප්පුවකින් කෝට්ටේ රාජ්‍ය පෘතුගීසීන්ට පැවරු ධර්මපාල රජු 1597 දී මියගිය අතර එයින් පසුව පහතරට මුහුදු බඩ ප‍්‍රදේශවල පාලන බලය ක‍්‍රමයෙන් තහවුරුකර ගැනීමට පෘතුගීසීන් සමත් විය. එත් සම`ග ස්වදේශීය සංස්කෘතියේ හා බුදු සමයේ ආරක්ෂක රාජ්‍යය වශයෙන් උඩරට රාජ්‍ය නැ`ගී එන ආකාරයක් හඳුනාගත හැකිය. මෙසේ සීතාවක බිඳ වැටීමෙන් පසු පෘතුගීසීන්ගේ ආගමික ප‍්‍රතිපත්තිය තව දුරටත් තිව‍්‍ර විය. ඒ අනුව 1521 සිට 1597 දක්වා වූ කාලයේ කෝට්ටේ රාජ්‍යයේ ව්‍යාකුල ස්වභාවය හමුවේ හැකි සෑම අවස්ථාවකම සිය ආගමික ප‍්‍රතිපත්තිය ඉටුකර ගැනීමට පෘතුගීසීන් උත්සහාගත් අතර 1597 පසු පහතරට ප‍්‍රදේශයේ ඔවුන්ගේ පාලන බලය ස්ථාපිත කිරීමෙන් අනතුරුව ඔවුන්ගේ ආගමික ප‍්‍රතිපත්තිය තව දුරටත් පුළුල්ව ඉදිරියට ගෙන යන ආකාරයක් හඳුනාගත හැකිය.


Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s

Categories

%d bloggers like this: